Það þarf ekki að taka löng hlé eða setja vinnudaginn úr skorðum til að hreyfa sig aðeins meira og gefa líkamanum hvíld. Stutt örhlé, breyting á vinnustöðu og einföld hreyfing geta auðveldlega orðið hluti af deginum, án þess að draga úr afköstum eða taka tíma frá verkefnunum. Hér eru fimm einfaldar leiðir til þess: 1. Notaðu náttúruleg skil í vinnunni Stattu upp þegar símtali lýkur, teygðu aðeins úr þér áður en þú byrjar á næsta verkefni eða hreyfðu axlirnar eftir langan fund. Þannig verða örhléin hluti af vinnuflæðinu en ekki enn eitt verkefnið á listanum. 2. Skiptu reglulega um stöðu Það er engin ein vinnustaða sem er góð allan daginn. Færðu þig til í stólnum, stattu upp annað slagið eða færðu þig á milli vinnusvæða ef þú hefur kost á því. Oft er mikilvægara að skipta um stöðu en að reyna að sitja „fullkomlega rétt“. 3. Taktu nokkur skref þegar tækifæri gefst Gakktu á meðan þú talar í símann, sæktu þér vatn eða farðu til samstarfsfélaga í stað þess að senda skilaboð. Litlu ferðirnar yfir daginn telja og brjóta upp langa kyrrsetu. 4. Gefðu augunum smá hvíld Ef þú vinnur mikið við skjá er gott að líta reglulega upp og beina sjónum að einhverju í fjarska. Þetta þarf ekki að taka nema nokkrar sekúndur og þú getur til dæmis gert það á meðan þú hugsar, bíður eftir að skjal opnist eða lýkur verkefni. 5. Ekki bíða þar til líkaminn kvartar Það er auðvelt að gleyma sér í vinnunni og standa ekki upp fyrr en stirðleiki eða þreyta er farin að gera vart við sig. Prófaðu að hreyfa þig aðeins áður en óþægindin koma. Nokkrar sekúndur reglulega geta verið betri en eitt langt hlé þegar líkaminn er orðinn þreyttur. Það þarf ekki að breyta öllu í einu. Veldu eitt atriði sem passar vel inn í þinn vinnudag og byrjaðu þar. Markmiðið er ekki að taka tíma frá vinnunni heldur að skapa meiri fjölbreytni yfir daginn og gefa líkama og huga reglulega stutta hvíld. Litlar breytingar, endurteknar yfir daginn, geta haft meiri áhrif en maður heldur. Besta örhléið er nefnilega oft það sem fellur svo vel inn í vinnudaginn að þú tekur varla eftir því.
Þegar vinnan, aðstaðan og skipulagið taka mið af fólkinu og starfsfólk fær þekkingu til að beita sér betur, má draga úr álagi og fjarveru og stuðla að betri heilsu, starfsánægju og endingu í starfi. Við verjum stórum hluta dagsins í vinnunni. Það skiptir því máli hvernig verkefnin eru skipulögð, hvernig vinnuaðstaðan er úr garði gerð og hvaða stuðning starfsfólk fær til að takast á við þær kröfur sem starfið gerir. Óþarfa álag verður sjaldnast til vegna eins ákveðins þáttar. Oft er um að ræða samspil vinnuaðstöðu, búnaðar, vinnuskipulags og álags yfir daginn. Stóllinn getur verið góður en rangt stilltur. Hjálpartæki geta verið til staðar en ekki notuð. Verkefnin geta verið líkamlega krefjandi án þess að starfsfólk hafi fengið leiðbeiningar um hvernig best sé að beita sér. Smávægilegir þættir geta þannig safnast upp og með tímanum haft áhrif á líðan og heilsu starfsfólks. Forvarnir hefjast áður en einkennin koma fram Alltof oft er vinnuaðstaðan fyrst skoðuð þegar starfsmaður er farinn að finna fyrir verkjum eða önnur vandamál hafa þegar gert vart við sig. Þá er vissulega mikilvægt að bregðast við, en enn betra er að greina áhættuna áður en hún fer að hafa áhrif. Forvarnir snúast ekki um að skapa „fullkomna“ vinnuaðstöðu eða koma í veg fyrir allt álag. Þær snúast um að skoða raunverulegar aðstæður, koma auga á það sem má betur fara og finna úrbætur sem henta bæði starfsfólkinu og starfseminni. Stundum felst lausnin í betri búnaði eða breyttri uppsetningu. Í öðrum tilvikum þarf að endurskoða verklag, dreifingu verkefna, möguleika á fjölbreytni eða hvernig starfsfólki er kennt að takast á við líkamlegar kröfur starfsins. Oft geta einfaldar breytingar skipt miklu máli. Rétt aðstaða er aðeins hluti af lausninni Góður búnaður skilar takmörkuðum árangri ef starfsfólk veit ekki hvernig á að stilla hann eða nýta. Sama á við um líkamsbeitingu: almenn ráð duga ekki alltaf þegar verkefni og vinnuumhverfi eru ólík milli starfa. Þess vegna skiptir fræðsla máli. Þegar starfsfólk fær hagnýta þekkingu sem tengist eigin verkefnum verður auðveldara að: stilla og nýta vinnuaðstöðuna betur beita líkamanum á fjölbreyttari og hagkvæmari hátt þekkja fyrstu merki um óþarfa álag nýta viðeigandi búnað og hjálpartæki bregðast fyrr við þegar eitthvað er ekki eins og það á að vera Markmiðið er ekki að setja ábyrgðina á einstaklinginn. Vinnustaðurinn ber einnig ábyrgð og á að skapa góðar aðstæður, en með fræðslu fær starfsfólkið einnig verkfæri til að takast betur á við vinnudaginn. Fjárfesting í fólkinu og starfseminni Heilbrigt vinnuumhverfi hefur ekki aðeins áhrif á líðan einstaklingsins. Það getur einnig skilað sér í meiri starfsánægju, færri álagstengdum einkennum, minni fjarveru og betri endingu starfsfólks í starfi. Fyrir stjórnendur og mannauðsteymi snýst þetta því ekki aðeins um að bregðast við vandamálum. Þetta er leið til að styðja við starfsfólkið, efla vinnustaðamenninguna og byggja upp starfsemi þar sem fólk getur unnið vel án þess að vinnan gangi á heilsuna. Heilbrigt vinnuumhverfi verður ekki til með einni úttekt, einum fyrirlestri eða kaupum á nýjum stól. Það verður til með meðvituðum ákvörðunum, reglulegri eftirfylgni og vilja til að laga vinnuna að fólkinu sem sinnir henni. Gott fyrsta skref er einfaldlega að staldra við og skoða vinnudaginn eins og hann er í raun. Hvar finnur starfsfólk fyrir mestu álagi? Hvaða verkefni eru erfið, einhæf eða óþægileg? Er búnaðurinn rétt stilltur og eru hjálpartæki nýtt? Spyrjið starfsfólkið, hlustið á svörin og byrjið á einni raunhæfri breytingu. Litlar úrbætur, gerðar nógu snemma, geta haft mikil áhrif til lengri tíma.